Σχετικά με τη νοητική υστέρηση

Η νοητική υστέρηση δεν είναι ασθένεια.Είναι το αποτέλεσμα μιας παθολογικής εγκεφαλικής διαδικασίας που έχει ως αποτέλεσμα τον περιορισμό της νοητικής λειτουργίας καθώς και τις δυσκολίες προσαρμογής.

Ο επιπολασμός (δηλαδή η συχνότητα μιας κατάστασης σε μια ορισμένη χρονική στιγμή) της νοητικής υστέρησης στο γενικό πλυθυσμό, κυμαίνεται μεταξύ 2-3%.Υπάρχει μια μεγαλύτερη αναλογία αγοριών προς κορίτσια 2/1 και το 75% των νοητικά καθυστερημένων ατόμων είναι παιδιά ή έφηβοι.

Η αιτιοπαθογένεια δεν είναι σε όλες τις περιπτώσεις σαφής.Πιθανοί κληρονομικοί παράγοντες, δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες, συναισθηματικές στερήσεις, οργανικές ανωμαλίες (προγεννητικές ή περιγεννητικές δυσκολίες, επίκτητες παιδιατρικές παθήσεις, ατυχήματα), γενετικές διαταραχές (σύνδρομο down, τρισωμία 21, σύνδρομο Τurner, σύνδρομο Klinefelter, συγγενής υποθυρεοειδισμός, μυική δυστροφία), προγεννητικές λοιμώξεις (ερυθρά, τοξοπλάσμωση), μεταγεννητικοί παράγοντες (διατροφικές ελλείψεις, παιδιατρικές παθήσεις, δηλητηριάσεις) είναι οι πιο σημαντικοί από πολυπληθείς παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν νοητική υστέρηση.

Η κλινική εικόνα εξαρτάται από το βαθμό της νοητικής υστέρησης. Συνήθως προσδιορίζεται μέσω του νοητικού πηλίκου ή δείκτη νοημοσύνης , με συνύπαρξη σημαντικής δυσπροσαρμοστικότητας  στις απαιτήσεις της καθημερινότητας. Η εκτίμηση της νοημοσύνης γίνεται μέσω σταθμισμένων διαδικασιών (Wechsler, Wisc κτλ.) και υπάρχει η ταξινόμηση ελαφράς (50-70 ), μέσης (40-55 ) και βαριάς (<20-25 ) νοητικής υστέρησης.

Η πορεία των ατόμων με νοητική υστέρηση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις θεραπευτικές και εκπαιδευτικές παρεμβάσεις τόσο στο άτομο όσο και στο ευρύτερο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον.Η αποδοχή, η εξωστρέφεια, η πίστη στις δυνατότητες , η συνεχής προσπάθεια αρωγής και η ύπαρξη κατάλληλων πλαισίων μπορούν να δημιουργήσουν συνθήκες εξέλιξης και να αμβλύνουν κάθε δυσπροσαρμοστικότητα.

Δημήτριος Απατάγγελος, Επιστημονικός Διευθυντής, MD